Miasto powstało w 1655 r., a jego pierwszymi mieszkańcami była grupa kozackich przesiedleńców. Już pod koniec XVII w. Charków z błotnistej kotliny przekształcił się w prężny ośrodek handlowy.

Ukraina | Dworzec kolejowy w Charkowie
Ukraina | Dworzec kolejowy w Charkowie (by olenkaolja)

W mieście i najbliższych jego okolicach zaczęły powstawać gorzelnie, fabryki słodyczy, drukarnie, zakłady tytoniowe, cegielnie itp. Z powodzeniem działały tu również banki i założony w 1805 r. uniwersytet.

Charków był od wieków miastem kosmopolitycznym. Stanowił dom nie tylko dla Ukraińców i Rosjan, ale także dla przedstawicieli wielu innych narodowości, jak choćby Żydzi, Niemcy, Tatarzy, Ormianie, Białorusini, Bułgarzy czy Grecy. Charków zamieszkiwała też dość liczna kolonia polska, którą w dużej mierze stanowili przedstawiciele inteligencji.

W czasie I wojny światowej w 1915 r. do Charkowa ewakuowano kilka tysięcy Polaków. Swoje odrodzenie miasto przeżyło w latach 1919–1934, jako stolica Ukraińskiej SRR. Powstawały tu wówczas wielkie fabryki oraz wspaniałe teatry i liczne organizacje literackie.

Po 1934 r. miasto nękane było czystkami i represjami stalinowskimi, a jego obszar stanowił pole niemiecko-sowieckich walk. Intensywną odbudowę miasta rozpoczęto w 1943 r.

Dziś Charków liczy niemalże dwa miliony mieszkańców i jest drugim co do wielkości miastem na Ukrainie. Od 1975 r. funkcjonuje tu metro.

Ukraina | Charków nocą
Ukraina | Charków nocą (by da_belkin)

Zwiedzanie Charkowa

Sercem miasta jest słynący ze swej ogromnej powierzchni oraz nietypowego kształtu Plac Swobody. Stamtąd możemy udać się na południe do urodziwego, zielonego Parku Szewczenki.

Oprócz zabytkowych obiektów sakralnych (kościołów, soborów, synagogi) warto obejrzeć w Charkowie także inne przykłady architektury. Do najbardziej znanych należy fontanna „Lustrzany Strumień” – imponująca i piękna konstrukcja wybudowana w formie łuków w 1947 r. Plac wokół fontanny należy do ulubionych miejsc mieszkańców Charkowa.

Do znanych obiektów należy też budynek Derzhpromu (Gospromu), mieszczący się przy Placu Swobody. Jest to znakomity przykład konstruktywizmu – modernistycznego prądu w architekturze, rozwijającego się bardzo prężnie w ZSRR w latach 20. i 30.

Podobnie jak w wielu innych miastach ukraińskich, w Charkowie znajdziemy miejsca poświęcone pamięci Tarasa Szewczenki, najsłynniejszego ukraińskiego poety narodowego. W Charkowie możemy odwiedzić nie tylko wspomniany park jego imienia, ale również zobaczyć pomnik poety – uznany za najpiękniejszy spośród ponad 250 wzniesionych na świecie.

Ukraina | Charkowskie kamienice
Ukraina | Charkowskie kamienice (by f-andrey )

Do najciekawszych zabytków tego miasta zalicza się:

  • Sobór Pokrowski (1689)
  • Sobór Uspieński (1771-1777) wraz z jego dzwonnicą (1821-1848)
  • Sobór Błagowieszczeński (1888-1901)
  • Kościół katolicki przy ul. Hohola 4. wzniesiony w 1891 r.
  • Synagogę reformowaną (1909-1913)
  • Uniwersytet Charkowski, na którym studiował m.in. Józef Piłsudski
  • Dworzec kolejowy z 1952 r.
  • Teatr Dramatyczny im. Szewczenki, z przełomu XIX i XX w.

Ukraina - Charków | Fontanna „Lustrzany Strumień”
Ukraina - Charków | Fontanna „Lustrzany Strumień” (by f-andrey )

Dużym zainteresowaniem turystów cieszą się także klasycystyczne domy mieszkalne:

  • dom mieszkalny w 1914 r. (ul. Czerny szewśkoho 14)
  • dom mieszkalny z początku XVIII w. (ul. Dmytriwśka 14)
  • XVIII-wieczny dom mieszkalny (ul. Marksa 26)
  • dom mieszkalny z końca XVIII w. (ul. Puszkinśka 6)

Warto także odwiedzić muzea:

  • Muzeum Historyczne (ul. Uniwersytetśka)
  • Muzeum Sztuki (ul. Radnarkomiwśka 11)

Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu

W granicach miasta mieści się także Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Pjatychatkach, gdzie spoczywają ciała 4 tysięcy polskich oficerów z obozu w Starobielsku, zamordowanych przez NKWD w 1940 r.

Ukraina - Charków | Sobór Błagowieszczeński
Ukraina - Charków | Sobór Błagowieszczeński (by cantabrigensis)